Historia systemu Wing Tsun

Pochodzenie Wing Tsun Kung Fu

Wing Tsun, jak wszystkie style chińskich sztuk walki (wushu), ma swoje korzenie w osławionym klasztorze Shaolin. System ten powstał około 300 lat temu i jego historia była przekazywana głównie ustnie, z mistrza na ucznia, co oznacza, że z dużym prawdopodobieństwem fakty historyczne przemieszane są z legendami. Postaramy się tutaj przedstawić najbardziej prawdopodobny i uporządkowany przebieg wydarzeń - od początków, aż po dzień dzisiejszy.

Burzliwe początki


W XVIII wieku Chiny znajdowały się w rękach najeźdźców z północy - Mandżurów, którzy umieścili na tronie własnego cesarza (dynastia Qing), kontrolowali wszystkie ważne stanowiska administracyjne w państwie, sprawowali ścisły nadzór wojskowy i policyjny nad miejscową ludnością. W tym czasie kwitły biurokracja i korupcja, zaś rdzenni Chińczycy (nazywający siebie "ludźmi Han" dla odróżnienia od Mandżurów) żyli w strachu przed prześladowaniami, uwięzieniem i śmiercią.

mnisiWładze Mandżurskie, mimo swojej bezwzględności wobec podbitego narodu, przez długi czas otaczały szacunkiem klasztor Shaolin zaś żyjący tam mnisi cieszyli się większymi przywilejami, niż reszta Chińczyków. Mogli oni między innymi nadal trenować sztuki walki, co było zabronione w reszcie kraju. Nic więc dziwnego, że klasztor szybko stał się kluczowym miejscem organizacji ruchu oporu wobec najeźdźców.

Rewolucjoniści, często stawiani do walki z lepiej uzbrojonym przeciwnikiem, potrzebowali dobrego wyszkolenia w walce wręcz - stylu skutecznego, ściśle bojowego i szybkiego do opanowania. Istniejące wówczas style wushu wymagały wielu lat codziennych, kilkugodzinnych treningów, aby przynieść rezultaty - stąd wynikła potrzeba opracowania nowego systemu. Tego zadania podjęła się trójka doświadczonych mistrzów: Miu Hin (Miao Hin), który był ekspertem posługiwania się mieczami motylowymi; Chi Shin (Gee Shin) znawca walki drewnianym kijem oraz mniszka Ng Mui (czyt. Gim Moi), specjalizująca się w chińskim boksie. Czerpali inspirację z dotychczasowych systemów kung fu, zarówno styli "miękkich" jak i "twardych", wybierając z nich najlepsze koncepcje, najbardziej przydatne i skuteczne techniki. Tak powstały podstawy systemu treningowego, który wymagał jedynie kilku lat intensywnych ćwiczeń do opanowania. W tym czasie władze Mandżurskie straciły cierpliwość dla nieposłusznych mnichów i kilkukrotnie atakowały zbrojnie klasztor - za każdym razem bezskutecznie. Dopiero przy pomocy zdradzieckiego mnicha, który podpalił klasztor od wewnątrz w trakcie zmasowanego ataku wojsk Mandżurskich klasztor został zdobyty i spalony, zaś większość mnichów zabita. Nowy system walki nieomal przepadł, nim został ukończony.

shaolin

Kung fu stworzone przez kobietę

Z pożaru klasztoru uratowała się piątka mnichów, określanych później mianem Pięciu Starszych. Byli to: przełożona klasztoru Ng Mui (mistrzyni stylu białego żurawia), opat Chi Shin (Gee Shin), opat Pak Mei (Pak Mee), mistrz Fung To Tak (Fung Do Tak) oraz mistrz Miu Hin (Mio Hin). Ng Mui schroniła się w świątyni Bak Hok Koon (Białego Żurawia) na górze Tai Leung. W okolicy, w której mieszkała trenowano nieznane jej style kung fu. W wielu z nich znajdowały sie bardzo praktyczne i skuteczne techniki, które mądra mniszka natychmiast postanowiła włączyć do nowego, jeszcze nie nazwanego, własnego stylu.

 

Ng Mui spotyka Yim Wing Tsun

wing-chunU podnóża góry Tai Leung, żył również Yim Yee, członek tajnej organizacji Hung, wraz z córką Yim Wing Tsun. Mieli oni mały sklepik, w którym sprzedawali tofu. Yim Wing Tsun była młodą, dzielną i piękną dziewczyną, zaręczoną z chłopakiem o imieniu Leung Bok Chau, pochodzącym z Fujian i zajmującym się handlem solą. Według legendy szef lokalnego gangu bardzo chciał zmusić Yim Wing Tsun do ślubu ze sobą. Ojciec, w obawie o życie córki i swoje, zgodził się na to małżeństwo, ale poprosił bandytę o czas, aby zgodnie z chińską tradycją powiadomić obecnego narzeczonego Wing Tsun o zerwaniu zaręczyn. Z racji na dużą odległość, w której mieszkał Leung Bok, Wing Tsun dostała rok na dopełnienie obowiązku. Ng Mui dowiedziała się o całej sprawie i zdjęta litością nad Wing Tsun, zgodziła się uczyć ją stworzonej przez siebie sztuki walki, aby ta mogła obronić się przed gangsterem. Wing Tsun udała się zatem wraz z Ng Mui w góry i zaczęła pilnie trenować kung fu. Dzięki codziennym, wielogodzinnym treningom opanowała techniki po mistrzowsku.

ng moiPo powrocie do miasteczka pokonała natarczywego adoratora w pojedynku i tak rozwiązała problem niechcianego ślubu. Wkrótce potem mniszka Ng Mui opuściła klasztor Białego Żurawia i wyruszyła w dalszą drogę po kraju. Przykazała Wing Tsun godnie przestrzegać tradycji kung fu, trenować i rozwijać swoje umiejętności - również po zawarciu małżeństwa. Po ślubie Wing Tsun nauczyła kung fu swojego męża, Leung Bok Chaua. Razem nieustannie rozwijali i doskonalili nowy styl. Jako handlarze często podróżowali i byli świadkami zarówno pojedynków mistrzów jak i zwykłych bójek, co również wpłynęło na rozwój ich stylu kung fu.

Staranny przekaz z mistrza na ucznia

Mąż Wing Tsun, Leung Bok Chau, przekazał całą swoją wiedzę zielarzowi i osteologowi o nazwisku Leung Lan Kwai. Uczeń ten nie pokazywał nikomu swoich umiejętności - twierdził że nie są na widok publiczny. Zapytał on kiedyś swojego nauczyciela, jaka jest nazwa tego stylu. Leung Bok Chau odrzekł, że to kung fu jego żony, Wing Tsun. Dopiero wtedy system uzyskał swoją nazwę - Wing Tsun Kung Fu ("pięść Pięknej Wiosny"). Tak więc, chociaż zwrot "wing tsun" po chińsku oznacza "piękna wiosna", to nazwa stylu nie pochodzi od pory roku, lecz od imienia legendarnej mistrzyni. Leung Lan Kwai bardzo ostrożnie wybierał swoich uczniów i przez całe życie przyjął ich tylko dwóch. Pierwszy nauczył się zaledwie kilku technik, ale kolejny, Wong Wah Bo, poznał pełny system.

Wzbogacenie Wing Tsun Kung Fu o techniki długiego kija

Wong Wah Bo był aktorem chińskiej opery, należącym do znanej grupy pływającej na Czerwonej Dżonce (dżonka to typ statku, którymi w tamtych czasach trupy oper chińskich podróżowały po rzekach od miasta do długi kijmiasta). Wielu z aktorów znało różne sztuki walki, które przydawały się w przygotowaniu przedstawień. Jednym z członków grupy Wong Wah Bo był Leung Yee Tai, mistrz w walce długim kijem. Techniki, których używał, nazywały się "Lok Dim Bon Kwun" (forma sześciu i pół punktu długiego kija), nauczył się ich zaś od buddyjskiego mnicha Chi Shina (Gee Shina), jednego z Pięciu Starszych Shaolin. Wong Wah Bo i Leung Yee Tai wymienili się swoją wiedzą i razem zaadaptowalii techniki długiego kija do Wing Tsun Kung Fu. Dzięki temu system znów został wzbogacony. Leung Yee Tai był już w podeszłym wieku gdy przekazał swoją wiedzę Leung Janowi, zielarzowi z Fatshan, który stał się kolejnym spadkobiercą technik Wing Tsun Kung Fu.

"Król Wing Tsun Kung Fu"

leung janLeung Jan to pierwsza z postaci w genezie Wing Tsun, której istnienia można z całkowitą pewnością potwierdzić dowodami historycznymi, choć i o nim krążą liczne legendy. Pochodził z bogatej rodziny. Prowadził w Fatshan aptekę i był znanym lekarzem, cieszącym się uznaniem lokalnej społeczności. W wolnym czasie interesował się literaturą i sztukami walki. Znał wiele różnych technik, ale chciał uporządkować posiadaną wiedzę. Nie uznawał technik opierających się wyłącznie na sile, ani również ozdobnych, niepotrzebnych ruchów - cenił minimalizm połączony ze skutecznością. Długo szukał idealnego systemu oraz właściwego nauczyciela. Jego poszukiwania zakończyły się, kiedy spotkał Leung Yee Tei'a i poznał Wing Tsun Kung Fu. Zafascynowany, poświęcił resztę życia na dogłębne poznanie systemu oraz doskonalenie umiejętności. Dzięki intensywnym treningom opanował w pełni styl i wygrywał wszystkie kolejne staczane pojedynki, co sprawiło, że kolejni mistrzowie innych styli licznie przybywali z różnych stron tylko po to, by z nim się zmierzyć. Zyskał sławę jako "król Wing Tsun Kung Fu z Fatshan" i według przekazów nie przegrał żadnego z ponad 300 stoczonych pojedynków.

Leung Jan nie uważał siebie za nauczyciela, niemniej jednak miał kilku uczniów, m.in. synów, Leung Bik'a i Leung Tsun'a - nie przykładali się oni jednak zbytnio. Leung Jan po zamknięciu apteki codziennie ćwiczył Wing Tsun Kung Fu razem z uczniami, nieświadomy tego, że przez dziurę w ścianie obserwuje ich Chan Wah Shun - właściciel pobliskiego kantoru i wielki fan Leung Jan'a. Starannie zapamiętywał widziane ruchy i powtarzał je później w domu. Pewnego dnia zdecydował się oficjalnie poprosić Leung Jan'a o przyjęcie na ucznia, ale ten stanowczo odmówił. W tamtych czasach kung fu przekazywano jedynie członkom rodziny, aby utrzymać wiedzę Wing Tsun Kung Fu w dobrych rękach.

Wah "Drewniany Człowiek", jeden z uczniów Leung Jan'a, przyprowadził pewnego razu Chan Wah Shun'a na zaplecze apteki. Znajdował się tam wtedy syn Jana, Leung Tsun, który po usłyszeniu historii kantora postanowił sprawdzić jego umiejętności. Jako niezbyt pilny uczeń, Leung Tsun miał wiele trudności w starciu z większym od siebie przeciwnikiem i w ferworze walki uszkodził przypadkiem ulubiony fotel ojca. Wieczorem, gdy doktor zauważył uszkodzenie, starszy syn zrelacjonował mu wszystko. Wyszło wtedy również na jaw, że od pewnego czasu Wah "Drewniany Człowiek" nauczał kantora technik Wing Tsun. Leung Jan był pod wrażeniem determinacji Chan Wah Shun'a i postanowił przyjąć go na ucznia. Ten szybko został jego najlepszym uczniem i poznał wszystkie tajniki systemu.
chan wah shun 2

Pierwszy nauczyciel Yip Mana

Chan Wah Shun nie był wykształconym człowiekiem, ale nadrabiał to uporem i cierpliwością. Zajmował się handlem, więc nieustannie pozostawał w bliskim kontakcie z marginesem społecznym, gdzie walka była częstym sposobem rozwiązywania sporów. Miał zatem wiele okazji, by sprawdzić swoje umiejętności. W tym czasie urzędnicy Qing zaproponowali mu objęcie stanowiska naczelnego instruktora kung fu przy oddziałach Ośmiu Chorągwi, jak nazywano wojska Qing. Chan przyjął tę ofertę krótkoterminowo, a potem wrócił do Fatshan, by tam w wolnym czasie nauczać Wing Tsun Kung Fu. Przez trzydzieści sześć lat nauczania Chan wykształcił tylko szesnastu uczniów, łącznie ze swoim synem Chan Yu Min'em, który później zasłynął jako "król kija siedmiu prowincji". Innym pilnym uczniem Chan Wah Shuna był Ng Chu So, który opanował cały system i pomagał swojemu nauczycielowi podczas treningów jako asystent. 4 lata przed swoją śmiercią mistrz Chan wynajął do ćwiczeń rodową świątynię klanu Yip i przyjął wtedy szesnastego z kolei, ostatniego ucznia. Miał wówczas siedemdziesiąt lat.

Uczniem tym był trzynastoletni Yip Man, który uwielbiał mistrza Chan'a i Wing Tsun. Chan uczył chłopca aż do swej śmierci, ale nawet mu się nie śniło, że ten właśnie chłopak zostanie niezrównanym mistrzem Wing Tsun Kung Fu, bardziej znanym niż którykolwiek z poprzedników.

Yip Man - wielki mistrz

Yip Man urodził się w 1893 roku w Fatshan, w bogatej rodzinie. Od najmłodszych lat pasjonował się sztukami walki, było więc naturalnym, że nastolatek bardzo wcześnie zaczął trenować Wing Tsun Kung Fu. Po śmierci duelswojego pierwszego mistrza kontynuował naukę u Ng Chu So, który był seniorem w szkole Chan Wah Shun'a. Niedługo później Yip Man przeprowadził się do Hong Kongu, by studiować w college'u. Tam spotkał przypadkiem Leung Bika, syna Leung Jana, i przez kilka lat trenował pod jego kierunkiem. Dzięki naukom trzech mistrzów, własnej inteligencji i nieustannej pracy nad sobą, Yip Man osiągnął mistrzostwo w Wing Tsun i zaczął zdobywać sławę jako niepokonany wojownik.

 Yip-ManReputacja Yip Mana sprawiła, że jego szkoły w Hong Kongu cieszyły się ogromną popularnością, nawet mimo częstych przeprowadzek. Yip Man oficjalnie skończył nauczanie w wieku 72 lat i przeszedł na emeryturę. Nauczał później jedynie wybranych uczniów na prywatnych lekcjach. Ulubieńcem mistrza pozostał Leung Ting, który również nadal uczył się od Wielkiego Mistrza Yip Man'a. 2 grudnia 1972 roku Wielki Mistrz zmarł w wieku 79 lat w swoim mieszkaniu na ulicy Tong Choi. Zgodnie z wolą Yip Mana, spadkobiercą systemu miał zostać ten, kto będzie miał najwięcej uczniów ze znaczącymi rezultatami.

 

Wing Tsun Kung Fu znany na całym świecie dzięki Si-Jo Leung Ting'owi

Sijo Leung TingLeung Ting rozpoczął swój trening Wing Tsun mając 13 lat. Pierwszymi nauczycielami byli bracia jego matki, Cheng Fook i Cheng Pak, ćwiczący w szkole Yip Mana. W wieku 18 lat został asystentem w ich klubie, pomagając im w nauczaniu. Później Leung Ting został ostatnim prywatnym uczniem Mistrza Yip Mana. Poznawał koncepcję w ostatniej fazie nauczania mistrza jako "uczeń za zamkniętymi drzwiami”". Dzięki temu nauczył się najbardziej zaawansowanych i zmodyfikowanych pod kątem skuteczności technik stylu, dlatego też Wing Tsun z jego przekazu różni się od odmian nauczanych w latach 50-tych. Sijo Leung Ting zmienił także pisownię swojej szkoły na Wing Tsun, aby odróżnić przekaz od innych uczniów Yip Mana. W 1972 roku założył International Wing Tsun Association. Propagował styl w Europie, a w latach osiemdziesiątych XX wieku uczynił go najpopularniejszą odmianą kung fu w tej częsci świata. Wcześniej, w 1967 roku za zgodą Mistrza Yip Mana otworzył Leung Ting Gym w Hongkongu - kwaterę główną International Wing Tsun Association. Przedstawicielem International Wing Tsun Association na Europę Wschodnią jest Si-Kung Nobert Maday (9 stopień mistrzowski), od wielu lat zaufany prywatny uczeń Sijo Leung Ting'a.leung ting 2

























stopka2